გეტყვით, რატომ არის ძეხვეული არაჯანსაღი საკვები – ექიმი თინათინ გოცაძე:

 

 

 

სოსისზე გამოქვეყნებულმა ვიდეომ, ალბათ „თვალსაზრისის“  ერთგული  მკითხველი კიდევ  ერთხელ დააფიქრა ყოველდღიურ  საკვებ რაციონზე, მე, ექიმსა და ფიზიოლოგს კი, გადამაწყვეტინა, ამ არაჯანსაღი პროდუქტის მოყვარულთა  კიდევ ერთხელ ინფორმირება და „გამოფხიზლება!“

 

დავიწყებ იმით, რომ    მადის აღმძვრელი და გემრიელი საკვებით დანაყრებისას იშვიათად ვფიქრობთ იმაზე, რა სარგებლობას მოუტანს ის ჩვენს ორგანიზმს. სამწუხაროდ, საკვები ხშირად მავნე უფროა, ვიდრე სასარგებლო. ასეთი საკვების ნუსხაში შედის ძეხვეული და შებოლილი პროდუქტებიც, რომლებსაც ზოგი მეტისმეტად ინტენსიურად მოიხმარს.

 

რატომ არის მავნებელი ეს პროდუქტები, რატომ უნდა შევზღუდოთ მათი მიღება, რატომ არ შეიძლება ასეთი სურსათით ბავშვების გამოკვება? ამ და სხვა კითხვებზე პასუხს ჩვენი სტატიიდან მიიღებთ.

ცოტა რამ  ძეხვეულზე

ძეხვეული (სოსისი, იგივე მოწოწნიკი, სარდელი, საკუთრივ ძეხვი) დღეს მეტად პოპულარულია. ამას რამდენიმე მიზეზი აქვს. ჯერ ერთი, ძეხვი  გაცილებით იაფია, ვიდრე ხორცი, ამიტომაც დამკვიდრდა ის ერთგვარ “ხორცის შემცვლელ” პროდუქტად. მეორე – ძეხვს სპეციფიკური, მიმზიდველი, მადის აღმძვრელი სუნი და გემო აქვს, ამიტომ ის ბევრს უყვარს და ყოველდღიურ მენიუში საპატიო ადგილიც აქვს მიჩენილი.  მიუხედავად ყველაფრისა, ძეხვი და, საზოგადოდ, ძეხვეული არ არის სასარგებლო საკვები. მეტიც, მას ზიანი მოაქვს ჩვენი ჯანმრთელობისთვის. ძეხვისთვის გემოს, სუნისა და ფერის მისანიჭებლად იყენებენ არომატიზატორებს, სტაბილიზატორებს, საღებავებს და სხვა ქიმიურ დანამატებს, მაგალითად, ნატრიუმის გლუტამატს. ყველა ჩამოთვლილი კომპონენტი იწვევს საჭმლის მომნელებელი სისტემის ორგანოთა გაღიზიანებას, მიკროფლორის შემცირებას ანტიდამჟანგავი თვისებების გამო. გარდა ამისა, სტაბილიზატორები და საღებავები კანცეროგენებია – ონკოლოგიური დაავადებების განვითარების პროვოცირებას ახდენს.

 

 

ძეხვეულის ხშირი და ჭარბი მოხმარება უარყოფითად აისახება გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ფუნქციობაზე, ზრდის სისხლში ქოლესტერინის დონეს. ამის მიზეზი ძეხვში ცხიმის სიჭარბეა. იმასაც შეგახსენებთ, რომ ძეხვეულის დამზადებისას (მით უფრო ჩვენთან) ყოველთვის არ იცავენ სანიტარიულ ნორმებს. გარდა ამისა, მწარმოებლები  მოგების მიზნით ნედლეულს აკრძალულ კომპონენტებსაც უმატებენ.

 

მართლაც გემრიელი და სასარგებლო ძეხვი საბჭოთა კავშირში 50-იან წლებში მზადდებოდა საგანგებო ტექნოლოგიით. შეიცავდა მხოლოდ უმაღლესი ხარისხის ხორცსა და სანელებლებს. მას შემდეგ ამ ტექნოლოგიას აღარავინ იცავს და ჯანსაღი პროდუქციის გამოშვებით არც არავინ იწუხებს თავს. ყველაზე დიდი უბედურება ის არის, რომ მწარმოებლებს ამის პრეტენზიაც კი არ აქვთ.

 

იმისთვის, რომ უკეთ გავაცნობიეროთ ძეხვეულის მავნებლობა, ტექნოლოგიის რამდენიმე დეტალიც უნდა გაგაცნოთ: ძეხვეულის წარმოებისთვის, წესისამებრ, გამოიყენება უცხიმო ხორცი, ქონი, წყალი, მარილი და სანელებლები. ნაჯერი ცხიმოვანი მჟავების უხვად შემცველი ქონის ნაცვლად მწარმოებელთა უმრავლესობა მცენარეულ ცხიმს იყენებს. ძეხვეულის ფარშს სრულფასოვანი ცილების შემცველობის გაზრდის მიზნით უნდა დაემატოს სისხლის პლაზმა, რძე (უცხიმო და ცხიმიანი), რძის ცილები, კვერცხი. სპეციალურ გარსში (წინათ ამისთვის საქონლის ნაწლავები გამოიყენებოდა, დღეს კი ხელოვნურ გარსებს იყენებენ) ჩამოსხმამდე მასა სანელებლებით, ხახვითა და ნივრით უნდა შეზავდეს.

 

დასახელებული კომპონენტები ნამდვილად გაზრდის ძეხვეულის საგემოვნო და სასარგებლო თვისებებს. სხვა საკითხია, იცავენ მწარმოებლები ტექნოლოგიის წესებს თუ ყველაფერს აკეთებენ იმისთვის, რომ იაფი და მარტივი წარმოებით მაქსიმალური მოგება ნახონ. მწარმოებლებს უკანასკნელი მიზანი რომ მეტად ამოძრავებთ, ამაში დღეს ეჭვი აღარავის ეპარება. ამიტომ არის, რომ რეალურად იაფი და შედარებით რბილი მასის მისაღებად სოსისისა და ძეხვის ფარშს ცხიმოვან ემულსიებს ამატებენ. ცხიმის ემულსია შეიძლება იყოს როგორც ცხოველური (ცხოველთა ტყავისგან ან ძვლებისგან მიღებული), ასევე მცენარეულიც (უმეტესად – პალმის). ფაშარი და ღია ფერის ხორცის დაქუცმაცებით მიღებული ფარში რბილი უფერული მასაა, მკვეთრი ფერისა და სხვა სტრუქტურის მისაღებად მას უხვად ამატებენ სტაბილიზატორებსა და საღებავებს. ტრადიციისამებრ, სტაბილიზატორად გამოიყენება ჟელატინი ან სახამებელი, რომელიც პროდუქტს გემოსა და თვისებებს უცვლის, თუმცა ამ ორ კომპონენტს დღეს ხშირად ცვლიან ჰიდროკოლოიდებით, რადგან ისინი ჟელატინზე ათჯერ უკეთესად კრავენ წყალსა და ფარშს.

 

იმასაც შეგახსენებთ, რომ წითელი ფერის მისაღებად ფარშს ამატებენ ნატრიუმის ნიტრიტის ხსნარს და სხვა საღებავებს, რომლებიც კანცეროგენებია და, აქედან გამომდინარე, ორგანიზმისთვის მეტად მავნებელია.

 

იქნებ ამ სტატიამ და „თვალსაზრისზე“ გამოქვეყნებულმა ვიდეომ ამჯერად მაინც დაგაფიქროთ, რატომ  არის  სოსისი   არაჯანსაღი პროდუქტი….

 

ლუდვიგ ფოიერბახის ცნობილ ფრაზასაც ნუ დაივიწყებთ:

„ადამიანი არის ის, რასაც ჭამს!“

 

მედიცინის  დოქტორი  თინათინ გოცაძე

თვალსაზრისის წინა მასალა ძეხვეულზე იხილეთ ამ ბმულზე:

https://tvalsazrisi.ge/სოსისი-ქვია-და-ნახეთ-რას-გ/?fbclid=IwAR27leJTYnO5jU4YhSLBxr0rNgrZ4tS2ESlyO3imueDpgpJZFdVfOB6iy2s

კომენტარები