ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი, მსოფ­ლი­ოს პირ­ვე­ლი ქალი გრან­დმა­ის­ტე­რია (დი­დოს­ტა­ტი) – „რე­ა­ლუ­რი ლა­ზი­ე­რის გამ­ბი­ტი – რო­გორ და­ი­პყრო ქარ­თველ­მა ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვილ­მა ჭად­რა­კის სამ­ყა­რო.” 

გა­მო­ცე­მა calvertjournal.com სტა­ტი­ას აქ­ვეყ­ნებს, სა­თა­უ­რით – „რე­ა­ლუ­რი ლა­ზი­ე­რის გამ­ბი­ტი – რო­გორ და­ი­პყრო ქარ­თველ­მა ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვილ­მა ჭად­რა­კის სამ­ყა­რო.”

სტა­ტი­ის შე­მოკ­ლე­ბული ვერ­სი­ა:

-„გა­ი­ცა­ნით მსოფ­ლი­ოს პირ­ვე­ლი ქალი გრან­დმა­ის­ტე­რი, – ჭად­რა­კის თა­მაშს სა­ქარ­თვე­ლო­ში პო­პუ­ლა­რი­ზა­ცია გა­უ­წია, არ­სე­ბობს მისი სა­ხე­ლო­ბის ჭად­რა­კის სა­სახ­ლე, დღემ­დე ას­პა­რე­ზობს სხვა­დას­ხვა შე­ჯიბ­რე­ბებ­ში.

უკვე ნა­ხავდით “ნე­ტფ­ლიქ­სის” სე­რი­ა­ლს –  The Queen’s Gambit, – ამ­ბა­ვი პერ­სო­ნაჟ ბეთ ჰარ­მო­ნის გარ­შე­მო ვი­თარ­დე­ბა, აღწერილია, რო­გორ აღ­წევს ის წარ­მა­ტე­ბას, რო­გორ მი­დის დი­დე­ბის­კენ სა­კუ­თარ ში­ნა­გან დე­მო­ნებ­თან ბრძო­ლის ფონ­ზე.

რო­დე­საც ჰარ­მო­ნი მოს­კოვ­ში საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის ყვე­ლა­ზე წარ­მა­ტე­ბულ მო­თა­მა­შე­ებს ხვდე­ბა, სე­რი­ალ­ში ნახსენებია  საბ­ჭო­თა ქალი მო­ჭად­რა­კის, ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლის სა­ხე­ლი. ჰარ­მო­ნის ის­ტო­რია გა­მო­გო­ნი­ლია, გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი ნამ­დვი­ლი მო­ჭად­რა­კეა სა­ქარ­თვე­ლო­დან, მან ქა­ლებს შო­რის მსოფ­ლიო ჩემ­პი­ო­ნი ჭად­რაკ­ში ხუთ­ჯერ გახ­და. სე­რი­ა­ლში, გაფ­რინ­დაშ­ვილი წარ­მოგდგენილია, ­რო­გორც “ქა­ლებს შო­რის მსოფ­ლიო ჩემ­პი­ონს, რო­მელ­საც არას­დროს უთა­მა­შია კაც მო­ჭად­რა­კე­ებ­თან“, ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი ბევჯერ დაპირისპირებია მა­მა­კაც ოპო­ნენ­ტებ­ს.

ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი, მსოფ­ლი­ოს პირ­ვე­ლი ქალი გრან­დმა­ის­ტე­რია (დი­დოს­ტა­ტი). ეს მო­ჭად­რა­კის­თვის უმაღ­ლე­სი ტი­ტუ­ლია. ეს ჯილ­დო მან 37 წლის ასაკ­ში მი­ი­ღო.

Calvert journal-თან ნონა  გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი აცხადებს

– „სე­რი­ალ­ში მის შე­სა­ხებ თქმუ­ლი არ შე­ე­სა­ბა­მე­ბა სი­მარ­თლეს. ეს­ტო­ნე­ლი კე­რე­სი­დან და სერ­ბი გლი­გო­რი­ჩი­დან და­წყე­ბუ­ლი, ამე­რი­კე­ლი ტარ­ჟა­ნით და ლატ­ვი­ე­ლი ტა­ლით დამ­თავ­რე­ბუ­ლი, ბევრ დი­დე­ბულ გრან­დმა­ის­ტერ­თან მითამაშია. სე­რი­ალ­ში რასავ ამ­ბო­ბენ, სრუ­ლე­ბით არ შე­სა­სა­ბა­მე­ბა სი­მარ­თლეს, სა­მარ­ცხვი­ნოა ვინ­მეს მიღ­წე­ვე­ბის შე­სა­ხებ დე­ზინ­ფორ­მა­ცი­ის გავ­რცე­ლე­ბა“.

ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი 1941 წელს ზუგ­დიდ­ში და­ი­ბა­და. მშობ­ლებ­თან და ძმებ­თან ერ­თად გა­ი­ზარ­და.

-„ძა­ლი­ან აქ­ტი­უ­რი ოჯა­ხი ვი­ყა­ვით, ვთა­მა­შობ­დით ყვე­ლა­ფერს, ფეხ­ბურ­თი­დან და­წყე­ბუ­ლი, ფრენ­ბურ­თით, მა­გი­დის ჩიგ­ბურ­თი­თა და ბი­ლი­არ­დით დამ­თავ­რე­ბუ­ლი. ჩემი სახ­ლის ბაღ­ში ტურ­ნი­რე­ბი მთელ სა­მე­ზობ­ლოს იზი­დავ­და.

ყვე­ლა იმ თა­მა­ში­დან, რო­მელ­საც ვთა­მა­შობ­დი, ყვე­ლა­ზე მე­ტად ჭად­რაკ­მა მი­მი­ჯაჭ­ვა. ყვე­ლა­ფერ­ში ბავ­შვო­ბი­დან­ვე კონ­კუ­რენ­ტუ­ნა­რი­ა­ნო­ბას ვიჩენ­დი, არაფ­რის დათ­მო­ბა არ მჩ­ვე­ო­და. ვი­ყა­ვი და ახ­ლაც ვარ ძა­ლი­ან კონ­კუ­რენ­ტუ­ნა­რი­ა­ნი, ეს ყვე­ლა­ზე მე­ტად და­მეხ­მა­რა ჭად­რაკ­ში“, – აცხადებს ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი.

1954 წელს, 12 წლის ასაკ­ში ბა­თუმ­ში გა­მარ­თულ სა­ქარ­თვე­ლოს ეროვ­ნულ ჩემ­პი­ო­ნატ­ში მას შემ­დეგ მი­ი­ღო მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა, რაც თა­ვი­სი ძმა ჩა­ა­ნაც­ვლა, – გა­მოც­დე­ბის გამო ჭად­რა­კის შე­ჯიბრში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბის დრო არ ჰქონ­და. სწო­რედ ამ დროს აღმოაჩინა ცნო­ბილ­მა ქარ­თველ­მა ჭად­რა­კის მწვრთნელ­მა, ვახ­ტან ქარ­სე­ლა­ძემ გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი, მისი მშობ­ლე­ბი დაარრმუნა, რომ ნონა თბი­ლის­ში გა­და­ეყ­ვა­ნათ, შემ­დე­გ მას უკვე შე­ეძ­ლო დე­და­ქა­ლა­ქის სა­ჭად­რა­კო სკო­ლა­ში ევარ­ჯი­შა. ორი წლის შემ­დეგ გაფ­რინ­დაშ­ვილ­მა სა­ქარ­თვე­ლოს ჩემ­პი­ო­ნის ტი­ტუ­ლი მო­ი­პო­ვა ქა­ლებს შო­რის, – 1956 წელს, შემდეგ, სამი წლის გან­მავ­ლო­ბა­შიც ჩემ­პი­ო­ნი გახ­და.

იმ პე­რი­ოდ­ში სა­ქარ­თვე­ლო­ში ჯერ არ ჰყავ­დათ მსოფ­ლიო ჩემ­პი­ო­ნი, ჭად­რა­კი სპორ­ტის პო­პუ­ლა­რუ­ლი სა­ხე­ო­ბა იყო.

-„ყვე­ლას უყ­ვარ­და ჭად­რა­კი. ეს იყო თა­მა­ში, რო­მე­ლიც ყვე­ლას გვა­ერ­თი­ა­ნებ­და. შეს­ვე­ნე­ბის დროს ხში­რად ნა­ხავ­დით ადა­მი­ა­ნებს, რომ­ლე­ბიც ჭად­რაკს ეთა­მა­შე­ბოდ­ნენ ერ­თმა­ნეთს”, – აცხადებს ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი.

21 წლის ასაკ­ში მო­ი­პო­ვა ქალ­თა შო­რის მსოფ­ლი­ოს ჩემ­პი­ო­ნო­ბა მას შემ­დეგ, როდესაც მსოფ­ლი­ოს ორგზის ჩემ­პი­ო­ნი, რუსი მო­ჭად­რა­კე – ელი­სა­ვე­ტა ბუ­კო­ვა დაამარცხა. ეს იყო უდი­დე­სი გა­მარ­ჯვე­ბა – ჩვენი პა­ტა­რა ქვეყ­ნის­თვის, სა­ქარ­თვე­ლოსთვის.

მოს­კოვ­ში მის­მა გა­მარ­ჯვე­ბამ მსოფ­ლი­ოს ყუ­რა­დღე­ბა მი­ი­პყრო, მსოფ­ლი­ოს ჩემ­პი­ო­ნო­ბი­დან ერთი წლის შემ­დეგ, მი­იწ­ვი­ეს ჭად­რა­კის ექ­სკლუ­ზი­ურ ჩემ­პი­ო­ნატ­ზე, ჰას­ტინგსის ტურ­ნირ­ზე ინ­გლის­ში, რო­მელ­საც მსოფ­ლი­ოს ტოპ კლა­სის მო­თა­მა­შე­ე­ბი ეს­წრე­ბოდ­ნენ. ის იყო მე­ო­რე ქალი, რო­მელ­საც ოდეს­მე ამ ტურ­ნირ­ზე უას­პა­რე­ზია და პირ­ვე­ლი ქალი, რო­მელ­მაც პირ­ვე­ლი ად­გი­ლი და­ი­კა­ვა,

1965 წელს ის ჰას­ტინგსში კვლავ მი­იწ­ვი­ეს, ისე­თი მო­ჭად­რა­კე­ე­ბის წი­ნა­აღ­მდეგ ითამაშა, რო­გო­რიცაა – მი­ხა­ილ ტა­ლია. მან და­ა­მარ­ცხა ყვე­ლა ბრი­ტა­ნე­ლი მო­თა­მა­შე, ეთა­მა­შა პაულ კე­რესს. შემ­დეგ, ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვილ­მა რე­ი­ტინ­გში იგი­ვე ად­გი­ლი და­ი­კა­ვა, რო­გო­რიც ეკა­ვა მსოფ­ლი­ოს ჩემ­პი­ონ მი­ხა­ილ ბოტვი­ნიკს, რო­მელ­მაც ჰას­ტინგსის ტურ­ნირ­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა პირ­ვე­ლად 1934-35 წლებ­ში მი­ი­ღო.

ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი ცნო­ბი­ლია თა­ვი­სი აგ­რე­სი­უ­ლი სა­თა­მა­შო სტი­ლით, ტაქ­ტი­კუ­რი ოს­ტა­ტო­ბით, სვლებ­სა და კარგ კომ­ბი­ნა­ცი­ებ­ზე გა­წა­ფუ­ლი თვა­ლით.

სე­რი­ალ “ლა­ზი­ე­რის გამ­ბი­ტის“ პერ­სო­ნა­ჟი, ბეთ ჰარ­მო­ნი ებ­რძვის ნარ­კო­მა­ნი­ა­სა და ალ­კოჰოლ­ზე და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბას და ისეა ნაჩ­ვე­ნე­ბი, შე­საძ­ლოა, ჭად­რაკს მავ­ნე გავ­ლე­ნაც ჰქონ­დეს მო­თა­მა­შე­ზე. გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი აცხადებს, რომ ნიჭი საკ­მა­რი­სი არ არის – „შენ უნდა იყო ფსი­ქო­ლო­გი­უ­რად და ფი­ზი­კუ­რად ძლი­ე­რი და უნდა ის­წრაფ­ვო­დე სა­უ­კე­თე­სო­ო­ბის­კენ“.

-სტრესს რო­დე­საც ვგრძნობ­დი, მა­შინ­ვე სხვა სპორტზე გა­დავ­დი­ო­დი, ვუს­მენ­დი მუ­სი­კას, ან ვკი­თხუ­ლობ­დი, – მიყ­ვარს კი­თხვა. ახლა 80 წლის ვარ, ძა­ლი­ან ბევ­რი სა­ჭად­რა­კო მატ­ჩი ვი­თა­მა­შე, ვერ გა­ვიხ­სე­ნებ დროს, როცა პრობ­ლე­მე­ბი მქონ­და ძილ­თან და­კავ­ში­რე­ბით, არ ყო­ფი­ლა შემ­თხვე­ვა, როცა ან­ტი­დეპ­რე­სან­ტე­ბი, ან სა­ძი­ლე სა­შუ­ა­ლე­ბე­ბი რა­ი­მე ფორ­მით დამ­ჭირ­ვე­ბია“, – აცხადებს გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი.

გაფ­რინ­დაშ­ვილს მო­ტი­ვა­ცი­ას რაც ჰმა­ტებ­და, თა­მა­შის სი­ლა­მა­ზი­სად­მი მისი სიყ­ვა­რუ­ლი იყო, ვიდ­რე გა­მარ­ჯვე­ბის დევ­ნა.

1978 წელს მსოფ­ლიო ჩემ­პი­ო­ნის ტი­ტუ­ლი ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვილ­მა ქარ­თველ მო­ჭად­რა­კეს­თან, მაია ჩი­ბურ­და­ნი­ძეს­თან დათ­მო, რო­მე­ლიც იმ დროს 17 წლის იყო, 2010 წლამ­დე მსოფ­ლი­ოს ყვე­ლა­ზე ახალ­გაზ­რდა ჩემ­პი­ო­ნი იყო. ეს მატ­ჩი სა­ქარ­თვე­ლოს სა­ჭად­რა­კო ის­ტო­რი­ა­ში ახა­ლი თა­ვის და­სა­წყი­სად ჩა­ი­წე­რა. შემ­დეგ მსოფ­ლიო ქალ­თა სა­ჭად­რა­კო ჩემ­პი­ო­ნა­ტე­ბის ოთხ ფი­ნალ­ში ქარ­თუ­ლი გვა­რე­ბი ჟღერ­და – ქარ­თვე­ლე­ბი ქარ­თვე­ლე­ბის წი­ნა­აღ­მდეგ (1975, 1978, 1081, 1988 წლე­ბი) გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი, ჩი­ბურ­და­ნი­ძე, ნანა ალექ­სან­დრია და ნანა იო­სე­ლი­ა­ნი. მათ ჭად­რა­კის სამ­ყა­რო­ში  მო­იხ­სე­ნი­ებ­დნენ – “დრუ­ჟი­ნა”.

1995 წელს, ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვილ­მა მსოფ­ლი­ოს ჩემ­პი­ო­ნა­ტი მო­ი­გო ვე­ტე­რან ქალ მო­ჭად­რა­კე­ებს შო­რის, ის უკვე წარ­მო­ად­გენ­და არა საბ­ჭო­თა კავ­შირს, არა­მედ – სა­ქარ­თვე­ლოს.

კი­თხვა­ზე, რო­გორ შე­იძ­ლე­ბო­და ისეთ პა­ტა­რა ქვე­ყა­ნას, რო­გო­რიც სა­ქარ­თვე­ლოა ასე­თი გა­მარ­ჯვე­ბე­ბი ასეთი დიდი დროის გან­მავ­ლო­ბა­ში შე­ე­ნარ­ჩუ­ნე­ბი­ნა, გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლმა ხუმ­რო­ბით განაცხადა, – ამის სა­ი­დუმ­ლო “მზი­ა­ნი ამინ­დი და შე­სა­ნიშ­ნა­ვი ღვი­ნოა“.

ქარ­თვე­ლე­ბის სა­ჭად­რა­კო წარ­მა­ტე­ბის შესახებ, სტა­ტი­ის ავ­ტო­რი ერთ ის­ტო­რი­ას იხსენებს, – შესაძლოა, რე­ა­ლუ­რად, წარ­მა­ტე­ბის სა­ი­დუმ­ლო ფეს­ვგად­გმუ­ლი იყოს ის­ტო­რი­ა­ში, – 12-ე სა­უ­კუ­ნი­დან სა­ქარ­თვე­ლო­ში ტრა­დი­ცი­აა, ქარ­თვე­ლი პა­ტარ­ძლე­ბი სა­ქორ­წი­ნო სა­ჩუქ­რად იღე­ბენ ჭად­რაკს და შოთა რუს­თა­ვე­ლის პო­ე­მას, “ვე­ფხის­ტყა­ო­სანს“.

ცნო­ბი­ლი ქარ­თვე­ლი ქალი მო­ჭად­რა­კე­ე­ბის ის­ტო­რი­ე­ბი ახლა ფილ­მის – “დი­დე­ბა დე­დო­ფალს“ მთა­ვა­რი თე­მაა. ფილ­მის პრე­მი­ე­რა სექ­ტემ­ბრის და­სა­წყის­ში გა­ი­მარ­თა, სერ­ბე­თის თა­ვი­სუ­ფა­ლი ზო­ნის ფილ­მე­ბის ფეს­ტი­ვალ­ზე მა­ყუ­რებ­ლის პრი­ზის გა­მარ­ჯვე­ბუ­ლი გახ­და.

ფილ­მის რე­ჟი­სო­რე­ბი, თა­თია სხირტლა­ძე და ანა ხა­ზა­რა­ძე არი­ან. სხირტლა­ძე ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვილს ახა­სი­ა­თებს, რო­გორც თავ­და­ჯე­რე­ბულ და ძლი­ერ ადა­მი­ანს, – „ნონა შე­უ­ჩე­რე­ბე­ლია, გა­მო­რი­ცხუ­ლია, მისი გავ­ლე­ნის ქვეშ არ მო­ექ­ცეთ. მა­შინ, როცა სხვე­ბი ნერ­ვი­უ­ლობ­დნენ და თა­ვი­ან­თი თა­მა­შე­ბის­თვის ემ­ზა­დე­ბოდ­ნენ, ნონა ტურ­ნი­რამ­დე ღა­მით ფეხ­ბურთს უყუ­რებ­და“.

გა­მო­ცე­მა წერს, – ოთხი წარ­მა­ტე­ბუ­ლი ქარ­თვე­ლი ქალი ჩემ­პი­ო­ნი­დან გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი ერ­თა­დერ­თია, რო­მე­ლიც დღემ­დე მო­ნა­წი­ლე­ობს ტურ­ნი­რებ­ში.

-„ვი­მე­დოვ­ნებ, სე­რი­ა­ლი უფრო მე­ტად და­ა­ინ­ტე­რე­სებს ჭად­რა­კით ადა­მი­ა­ნებს. ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია მათ­თვის, ვინც ახლა იწყებს, მაქ­სი­მა­ლუ­რად მი­უ­ძღვნა ყვე­ლა­ფე­რი, რაც შე­გიძ­ლია და არას­დროს და­ი­ხიო უკან, როცა სირ­თუ­ლე­ე­ბის წი­ნა­შე აღ­მოჩ­ნდე­ბი, რად­გან ეს რთუ­ლი თა­მა­შია. ის დიდ ყუ­რა­დღე­ბას მო­ი­თხოვს”, – აცხადებს ნონა გაფ­რინ­დაშ­ვი­ლი.

ამ დრო­ის­თვის გაფ­რინ­დაშ­ვილს აჩე­რებს პან­დე­მი­ა. რო­დე­საც პან­დე­მია დას­რულ­დე­ბა, ტურ­ნი­რებ­ში ჩარ­თვას გეგმავს:

-„ბო­ლოს და ბო­ლოს, ჭად­რა­კი ის არის, რაც ჩემს ცხოვ­რე­ბას ენერ­გი­ით ავ­სებს”.

წყა­რო: calvertjournal.com

კომენტარები